Ochrona przeciwsłoneczna to jeden z najbardziej regulowanych i jednocześnie najbardziej wymagających obszarów w branży kosmetycznej. Deklaracje takie jak „SPF 30” czy „SPF 50” nie mogą być stosowane dowolnie – wymagają potwierdzenia odpowiednimi badaniami przeprowadzonymi zgodnie z uznanymi metodami.
W tym artykule wyjaśniamy:
- czym jest SPF,
- jakie badania są wymagane,
- jakie normy badawcze mają zastosowanie,
- czym różnią się metody in vivo i in vitro,
- jakie są najczęstsze błędy.
Czym jest SPF?
SPF (Sun Protection Factor) określa poziom ochrony skóry przed promieniowaniem UVB, które odpowiada za powstawanie oparzeń słonecznych.
Wartość SPF oznacza, ile razy dłużej skóra chroniona produktem może być eksponowana na promieniowanie UV w porównaniu do skóry bez ochrony (w warunkach testowych).
Czy badania SPF są obowiązkowe?
Jeżeli kosmetyk deklaruje ochronę przeciwsłoneczną, badania SPF są obowiązkowe.
Zgodnie z Rozporządzeniem (UE) nr 655/2013:
- deklaracje muszą być poparte dowodami,
- nie mogą wprowadzać w błąd,
- muszą być zgodne z rzeczywistym działaniem produktu.
Normy badawcze dla SPF
Badania SPF muszą być wykonywane zgodnie z uznanymi metodami, w szczególności:
SPF – badania in vivo
- ISO 24444:2019 – oznaczanie SPF na ochotnikach (metoda referencyjna)
SPF – badania in vitro
- ISO 23675:2024 – oznaczanie SPF metodą transmisji UV (PMMA)
Badania UVA – wymagania dodatkowe
Kosmetyki przeciwsłoneczne muszą zapewniać również ochronę przed promieniowaniem UVA.
Stosowane normy:
- ISO 24443:2021 – badanie UVA (in vitro)
- ISO 24442:2022 – oznaczanie UVA (in vivo, metoda PPD)
W praktyce:
- współczynnik UVA powinien wynosić co najmniej 1/3 wartości SPF,
- stosuje się oznaczenie „UVA w kółku”.
Metody badania SPF
Badania in vivo (ISO 24444)
Badania wykonywane na ochotnikach.
Obejmują:
- aplikację produktu na skórę,
- ekspozycję na promieniowanie UV,
- ocenę reakcji skóry (rumień).
To metoda referencyjna dla oznaczania SPF.
Badania in vitro (ISO 23675)
Badania laboratoryjne bez udziału ludzi.
Polegają na:
- analizie transmisji promieniowania UV przez warstwę produktu,
- wykorzystaniu płytek PMMA,
- automatycznej analizie wyników.
Wodoodporność SPF
Dla kosmetyków deklarujących wodoodporność stosuje się:
- ISO 18861:2020 – badanie wodoodporności SPF
Badanie polega na:
- aplikacji produktu,
- zanurzeniu skóry w wodzie,
- ponownym pomiarze SPF.
SPF a Safety Assessment
Badania SPF stanowią istotny element dokumentacji produktu i są analizowane w ramach Safety Assessment.
Pozwalają:
- potwierdzić skuteczność działania,
- uzasadnić deklaracje marketingowe,
- ocenić ryzyko związane z niewłaściwym stosowaniem produktu.
Najczęstsze błędy
W praktyce najczęściej spotyka się:
- deklarowanie SPF bez badań,
- stosowanie nieaktualnych norm,
- brak badań UVA,
- brak spójności między produktem a badaniem,
- błędną interpretację wyników.
Wsparcie w badaniach SPF
W Securalis wspieramy marki kosmetyczne w:
- doborze metod badawczych zgodnych z ISO,
- analizie wyników SPF i UVA,
- ocenie zgodności deklaracji,
- przygotowaniu dokumentacji regulacyjnej.
Podsumowanie
Badania SPF są niezbędne dla kosmetyków przeciwsłonecznych i muszą być wykonywane zgodnie z aktualnymi normami.
Zapewniają:
- zgodność z przepisami,
- wiarygodność deklaracji,
- bezpieczeństwo użytkownika.
